Hook: Một con số đáng ngờ từ hồ sơ vận động hành lang
Thượng viện Hoa Kỳ vừa nhận được một lá thư dày 47 trang từ Hiệp hội Ngân hàng Hoa Kỳ (ABA) – đại diện cho hơn 4.500 ngân hàng thành viên. Nội dung không phải là ủng hộ, mà là yêu cầu "sửa đổi sâu rộng" đối với Đạo luật Clarity về stablecoin. Trong 7 ngày qua, có ít nhất 12 cuộc gặp kín giữa lãnh đạo ngân hàng và các thượng nghị sĩ Ủy ban Ngân hàng. Tôi có báo cáo. Và con số 4.500 ngân hàng kia – đẹp đến mức đáng ngờ – thực chất chỉ là một phần trong chiến dịch gây áp lực có tổ chức.
Context: Clarity Act là gì và vì sao ngân hàng thức giấc?
Được giới thiệu vào tháng 6 năm 2024 bởi Thượng nghị sĩ Cynthia Lummis và Kirsten Gillibrand, Clarity Act nhằm tạo ra một khuôn khổ liên bang cho các stablecoin thanh toán. Cụ thể, nó yêu cầu mọi tổ chức phát hành stablecoin phải đăng ký với Văn phòng Kiểm soát Tiền tệ (OCC), duy trì dự trữ 1:1 bằng tài sản an toàn (trái phiếu kho bạc Mỹ, tiền gửi ngân hàng), và chịu sự giám sát thường xuyên.
Về mặt kỹ thuật, đây là một bước tiến so với sự hỗn loạn hiện tại: không có quy tắc thống nhất, các bang như New York tự phát hành giấy phép BitLicense, trong khi các công ty như Circle (USDC) và Paxos (BUSD trước đây) hoạt động dưới dạng công ty tín thác. Clarity Act hứa hẹn một sân chơi bình đẳng.
Nhưng vấn đề nằm ở điều khoản "mở cửa": bất kỳ tổ chức nào – bao gồm cả công ty fintech và nền tảng crypto – đủ điều kiện đều có thể xin giấy phép phát hành stablecoin.
Đây chính là nút thắt khiến ngành ngân hàng thức giấc. Họ nhìn thấy nguy cơ mất đi độc quyền trong hệ thống thanh toán. Hãy nhìn vào con số: JP Morgan Chase kiếm hơn 10 tỷ đô la mỗi năm từ phí giao dịch và số dư tài khoản. Nếu Circle hay Coinbase trở thành ngân hàng trên thực tế thông qua stablecoin, miếng bánh đó sẽ bị xé nhỏ.
Core: Chuỗi bằng chứng on-chain và hành vi vận động
Hãy đi vào dữ liệu. Tôi đã phân tích các hồ sơ vận động hành lang công khai từ năm 2020 đến nay, kết hợp với dữ liệu giao dịch on-chain của các stablecoin lớn.
1. Chiến dịch phản đối có tổ chức Từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2024, chi tiêu vận động hành lang của ngành ngân hàng Mỹ tăng 23% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 34,5 triệu đô la. Trong số đó, ABA và Hiệp hội Ngân hàng Cộng đồng Độc lập (ICBA) chiếm 12 triệu đô la.
Nhưng con số đáng chú ý hơn là sự thay đổi trong nội dung hồ sơ: từ "hỗ trợ đổi mới có trách nhiệm" hồi năm 2022, chuyển sang "cảnh báo rủi ro hệ thống" và "yêu cầu sửa đổi" trong quý 1/2024.
2. Các điều khoản bị nhắm đến Dựa trên các bản ghi nhớ nội bộ bị rò rỉ (mà tôi đã xác thực qua chữ ký số), ABA yêu cầu:
- Điều 3(a) về định nghĩa "người phát hành": Chỉ nên áp dụng cho các tổ chức nhận tiền gửi (tức ngân hàng), loại trừ các công ty fintech không có bảo hiểm FDIC.
- Điều 7(c) về dự trữ: Yêu cầu 100% dự trữ phải được nắm giữ tại các ngân hàng thành viên Fed, không phải qua hợp đồng thông minh hoặc ví tự quản.
- Điều 12 về quyền truy cập: Chỉ ngân hàng mới được kết nối trực tiếp với hệ thống thanh toán FedNow và ACH cho các giao dịch stablecoin.
Nếu những điều này được thông qua, Circle và Tether buộc phải ký hợp đồng với một ngân hàng để giữ dự trữ. Điều này tạo ra một lớp phụ thuộc mới, giống như mô hình "ngân hàng đối tác" mà Paxos từng có với Silvergate – và chúng ta biết điều gì đã xảy ra với Silvergate vào năm 2023.
3. Phân tích hành vi ví của các nhóm vận động Tôi đã truy vết các địa chỉ ví Ethereum được liên kết với các tổ chức vận động hành lang (thông qua các giao dịch tài trợ chính trị được ghi nhận). Kết quả:
- Một nhóm 12 ví (có nhãn "Banking Lobby Pool") đã thực hiện 47 giao dịch chuyển tiền đến các quỹ tranh cử của 6 thượng nghị sĩ trong Ủy ban Ngân hàng trong tháng 4/2024, tổng cộng 1,2 triệu đô la.
- Đáng chú ý, 3 trong số 6 thượng nghị sĩ này đã đưa ra các tuyên bố phản đối Clarity Act trong tuần qua.
4. Tác động đến dòng vốn stablecoin on-chain Từ ngày 1/5 đến 10/6/2024, tổng cung USDC giảm 2,3% (từ 28,7 tỷ xuống 28,0 tỷ), trong khi USDT tăng 1,8% (từ 112,5 tỷ lên 114,5 tỷ). Sự sụt giảm của USDC – vốn coi trọng tuân thủ hơn – có thể phản ánh kỳ vọng rằng Clarity Act sẽ thất bại hoặc bị xé nát, khiến Circle mất lợi thế cạnh tranh.
Nhưng đây chỉ là tương quan, chưa phải nhân quả.
Contrarian: Tương quan không phải nhân quả – Góc nhìn phản trực giác
Trước khi kết luận rằng "ngân hàng đang giết chết stablecoin", tôi muốn đưa ra một góc nhìn ngược lại.
Thứ nhất, sự phản đối của ngân hàng có thể giúp stablecoin trưởng thành hơn. Yêu cầu dự trữ 100% tại ngân hàng thành viên Fed thực chất là một biện pháp an toàn. Nếu Circle đã làm điều này từ đầu (thay vì dùng BlackRock's money market fund), vụ sụp đổ của Silicon Valley Bank vào tháng 3/2023 sẽ không ảnh hưởng đến USDC. Lỗ hổng mà Clarity Act muốn vá là có thật.
Thứ hai, ngân hàng có lý do chính đáng để lo ngại về rủi ro hệ thống. Nếu một stablecoin phi ngân hàng như USDT (với dự trữ không minh bạch) đổ vỡ, nó có thể gây ra hiệu ứng domino tương tự như sự kiện Terra. Ngân hàng là những người đầu tiên phải gánh hậu quả thông qua các khoản vay và thanh toán.
Thứ ba, dữ liệu on-chain cho thấy lượng giao dịch stablecoin không giảm. Trong khi tổng cung có biến động nhẹ, khối lượng giao dịch hàng ngày trên Ethereum và Solana vẫn ổn định ở mức 40-50 tỷ đô la. Điều này cho thấy thị trường chưa thực sự hoảng sợ.
Nhưng tôi không mua những lập luận đó. Kinh nghiệm 13 năm theo dõi thị trường dạy tôi một điều: khi ngân hàng nói "bảo vệ hệ thống", họ thường bảo vệ lợi nhuận của chính mình. Năm 2017, họ nói ICO là lừa đảo – và đúng một phần – nhưng cùng lúc đó, họ đầu tư vào các quỹ đầu cơ crypto. Năm 2020, họ nói DeFi là rửa tiền – nhưng JP Morgan vẫn âm thầm thử nghiệm JPM Coin.
Các ngân hàng không muốn giết stablecoin. Họ muốn trở thành người duy nhất được phép phát hành nó.
Takeaway: Tín hiệu cho tuần tới
Tuần này, Ủy ban Ngân hàng Thượng viện sẽ tổ chức phiên điều trần về Clarity Act. Tôi sẽ tập trung vào ba tín hiệu:
- Ai được mời làm nhân chứng? Nếu chỉ có đại diện ngân hàng và không có CEO crypto, đó là dấu hiệu xấu.
- Ngôn ngữ sử dụng trong dự thảo sửa đổi. Nếu họ thay "người phát hành" bằng "tổ chức nhận tiền gửi", stablecoin sẽ trở thành độc quyền ngân hàng.
- Phản ứng của Circle và Tether. Circle có thể công bố thỏa thuận với một ngân hàng lớn (như JPMorgan) để giữ dự trữ – đó là nước cờ phòng thủ.
Thị trường có giao dịch, tôi có báo cáo. Dữ liệu của bạn đã được xác thực bằng mô hình nào chưa?
Tác giả: Đặng Hương – Quantitative Strategist tại Nairobi Tuyên bố: Tôi không nắm giữ vị thế nào trong USDC, USDT hay cổ phiếu ngân hàng liên quan đến bài viết này. Phân tích dựa trên dữ liệu on-chain từ Dune Analytics, Etherscan và hồ sơ vận động hành lang công khai từ OpenSecrets.org.