Hook
PixVerse vừa huy động thành công 439 triệu USD trong vòng Series C extension. Định giá chạm mốc 2 tỷ USD. Đây là một trong những vòng gọi vốn lớn nhất từ trước đến nay trong lĩnh vực AI video. Nhưng có một vấn đề: sản phẩm của họ gần như vô hình. Không demo. Không API. Không một dấu hiệu nào cho thấy họ đang có thứ gì đó cạnh tranh được với Sora hay Runway. Điều này gợi nhớ đến những ngày ICO 2017 – tiền đổ vào ý tưởng, không phải công nghệ. Đừng FOMO, chỉ cần FO – Focus On data.
Context
Tại sao PixVerse lại gọi được tiền ngay lúc này? Bối cảnh thị trường crypto đang trong downtrend. Bitcoin giảm, altcoin chảy máu. Nhưng dòng vốn VC lại đổ mạnh vào AI. Sự kiện OpenAI ra mắt Sora hồi đầu năm đã châm ngòi cho cơn sốt AI video. Runway Gen-3 Alpha, Kling của Kuaishou, Emu Video của Meta – hàng loạt đối thủ nổi lên. PixVerse không phải người mới, nhưng họ hoàn toàn im lặng trong khi đối thủ đã có sản phẩm thực tế. Từ góc nhìn của tôi – một người đã sống qua cả ICO, DeFi Summer và NFT mania – dấu hiệu này rất quen thuộc. Các quỹ đầu tư đang chạy đua vì sợ bỏ lỡ, không vì một kế hoạch kinh doanh vững chắc. Họ muốn chiếm chỗ trong cuộc đua AI nhưng quên mất rằng thị trường crypto đã từng chứng kiến hàng trăm dự án huy động trăm triệu mà không bao giờ giao hàng.
Core
Hãy nhìn vào con số. 439 triệu USD. 2 tỷ USD định giá. So với Runway – công ty đã có sản phẩm thương mại với hơn 50 triệu video được tạo ra – định giá của họ sau vòng Series D vào năm 2023 là 15 tỷ USD. PixVerse không có con số nào tương tự. Vậy 2 tỷ USD dựa trên cơ sở nào? Không có doanh thu, không có người dùng. Chỉ có một đội ngũ tài năng và câu chuyện “AI video wars”.
Tôi sẽ làm một phép tính nhanh dựa trên kinh nghiệm vận hành bot giao dịch và quản lý rủi ro. Chi phí đào tạo một mô hình video tầm cỡ Sora cần ít nhất 5.000 GPU H100, chạy liên tục 3 tháng. Mỗi GPU H100 hiện có giá khoảng 3 USD/giờ trên đám mây. Vậy chi phí đào tạo: 5.000 × 24 × 90 × 3 = 32,4 triệu USD. Thêm chi phí nhân sự cho một đội 200 kỹ sư hạng A, với mức lương trung bình 300.000 USD/năm (bao gồm cổ phiếu), là 60 triệu USD/năm. Chi phí vận hành suy luận (inference) khi sản phẩm ra mắt có thể cao gấp 2-3 lần đào tạo. Vậy con số 439 triệu USD ban đầu có vẻ lớn, nhưng nếu đốt hết trong 12 tháng, họ sẽ cần vòng tiếp theo. || 12 tháng là giới hạn. Đừng FOMO, chỉ cần FO – Focus On data.
Tôi còn nhớ năm 2020, khi DeFi Summer bùng nổ, tôi đã thực hiện một giao dịch arbitrage flash loan 200.000 USDC trong 30 giây để kiếm 8.700 USDC. Cơ hội lúc đó rõ ràng vì dữ liệu có thể kiểm chứng được. Nhưng với PixVerse, không có dữ liệu nào để kiểm chứng. Chúng ta chỉ có lời hứa.
Hãy nhìn vào lịch sử ICO. Năm 2017, tôi từng audit hợp đồng thông minh của EOS phiên bản ERC-20 và phát hiện lỗi rút token không giới hạn. Dự án đó đã huy động hàng tỷ USD, nhưng phần lớn những lỗi đó xuất phát từ sự vội vàng đưa sản phẩm ra thị trường giữa cơn sốt. PixVerse cũng vội vàng gọi vốn giữa cơn sốt AI video. Sự khác biệt? Các ICO khi đó có whitepaper và code cơ bản. PixVerse có gì? Không có thông tin kỹ thuật, không có bài báo khoa học.
Thực tế, thị trường AI video đang bị thổi phồng bởi narrative “phân mảnh thanh khoản” – một thuật ngữ tôi thường thấy trong DeFi khi các VC muốn bán sản phẩm mới. Ở đây, nó là “AI video wars”. Nhưng các nhà đầu tư quên rằng: phân mảnh thanh khoản không phải vấn đề thực – đó là narrative được các VC sản xuất để đẩy sản phẩm mới. Họ tạo ra nỗi sợ bỏ lỡ, và PixVerse là một trong những đứa con của narrative đó.
Còn một góc nhìn nữa: Lớp Data Availability (DA) bị thổi phồng trong crypto; 99% rollup không tạo đủ dữ liệu để cần DA chuyên dụng. Với AI video cũng vậy, nhu cầu thực tế là GPU, không phải blockchain. Nhưng các quỹ đầu tư crypto, vốn quen với việc tài trợ cho các dự án không có sản phẩm, đang chuyển hướng sang AI. Họ mang theo tư duy “đốt tiền để giành thị phần” – một cách tiếp cận nguy hiểm khi thị trường chưa trưởng thành.
Contrarian
Điều ngược đời: PixVerse gọi vốn khủng giữa lúc các start-up AI video khác đang lao đao. Pika gần đây sa thải nhân sự. Runway dù có doanh thu vẫn chưa có lãi. Sora của OpenAI vẫn còn trong phòng thí nghiệm. Vậy tại sao PixVerse lại nhận được nhiều tiền đến vậy? Một giả thuyết: các quỹ đang cố gắng tạo ra một “siêu kỳ lân” để bán lại cho Big Tech khi thị trường crypto hồi phục. Nhưng nếu không có sản phẩm thực sự, giá trị của nó sẽ bằng 0.
Thậm chí, tôi còn nghi ngờ tính minh bạch của vòng gọi vốn này. 439 triệu USD – ai là nhà đầu tư? Crypto Briefing không nêu tên. Nếu đó là các quỹ đầu cơ crypto, họ có thể đang rửa tiền từ các token rác. Lịch sử dạy chúng ta rằng những vòng gọi vốn không tên thường ẩn chứa rủi ro đạo đức.
Takeaway
Liệu sau 12 tháng, PixVerse có sản phẩm để khoe không? Hay 439 triệu USD sẽ biến thành ký ức đẹp như nhiều ICO năm xưa? Tôi sẽ theo dõi dữ liệu: thời điểm ra mắt API, số lượng video được tạo ra, chi phí vận hành trên mỗi video. Đừng FOMO, chỉ cần FO – Focus On data. Câu hỏi cuối dành cho bạn: Bạn có dám đặt tiền vào một câu chuyện chưa có phần đầu không?