Mở đầu bằng một tín hiệu. Lúc 2:47 sáng ngày 15 tháng 7, Quân đội Iran phát hành một tuyên bố ngắn gọn qua hãng thông tấn nhà nước: các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào căn cứ Al-Asad của Mỹ ở Jordan đang được tiến hành. Họ gọi tên cụ thể hai mục tiêu: điểm triển khai máy bay chiến đấu F-18 và khu nhà ở. Không có điểm nóng, không có ngôn ngữ chiến thuật chung chung. Đây không phải là một tuyên bố tuyên truyền; nó là một tín hiệu được mã hóa, một tài liệu kỹ thuật để phá vỡ bong bóng an ninh của Mỹ. Đối với một nhà giao dịch, loại tín hiệu này mang lại cảm giác quen thuộc đến kỳ lạ. Đó là khoảnh khắc thị trường chốt một lệnh lớn bất ngờ, phá vỡ một khu vực thanh khoản quan trọng, và mọi người vội vã hỏi: điều gì vừa xảy ra? Câu trả lời, thường không phải là về sự kiện hiện tại, mà là về một động thái chiến lược dài hạn đã được lên kế hoạch từ trước.
Thoạt nhìn, một chuyên gia dân sự sẽ thấy một cuộc tấn công. Một nhà phân tích quân sự sẽ thấy một sự leo thang. Nhưng một người đã dành 5 năm dò tìm dòng tiền và mô hình lệnh trên chuỗi, như tôi, sẽ thấy một thứ khác: một chiến lược 'chi phí chìm' được thực hiện một cách có chủ đích để gửi một tín hiệu đắt đỏ, không thể nhầm lẫn ra thị trường toàn cầu. Chiến lược này, mà tôi gọi là 'Chiến lược Người chơi Cờ vua', hoạt động dựa trên một logic tương tự như cách các quỹ phòng hộ vĩ mô thoát khỏi các vị thế lớn trong thị trường thanh khoản thấp: chấp nhận một tổn thất có kiểm soát hôm nay để thiết lập một lợi thế chiến lược cho tương lai. Hành động của Iran không phải là một cú đánh trả; nó là một tuyên bố về ý định và năng lực.
Bối cảnh là chìa khóa. Giống như khi một ai đó short 500 BTC trên Binance với đòn bẩy 3x ngay sau khi một tweet FUD xuất hiện, hành động này chỉ có ý nghĩa khi bạn nhìn vào bối cảnh rộng hơn. Iran không chỉ tấn công một căn cứ. Họ đã chọn một căn cứ cụ thể: Al-Asad ở Jordan. Đây là một sự leo thang địa lý đáng kể. Jordan là một đồng minh thân cận của Mỹ, không phải Iraq hay Syria, nơi các cuộc tấn công kiểu này thường xuyên xảy ra và dễ bị gạt bỏ. Họ đã chọn mục tiêu cụ thể: thiết bị F-18. Đây là công cụ của sức mạnh không quân Mỹ. Bằng cách tấn công nó, Iran không chỉ nói 'chúng tôi có thể chạm vào các bạn ở vùng ngoại vi', mà còn nói 'chúng tôi có thể chạm vào trái tim sức mạnh của các bạn ở bất cứ đâu chúng tôi chọn'. Đây là một tín hiệu về phạm vi và độ chính xác của hệ thống tấn công của họ.
Hãy xem xét cấu trúc của tín hiệu này dưới góc nhìn của một nhà giao dịch. Khi tôi xây dựng bot giao dịch của mình trong DeFi Summer 2020, tôi đã học được một bài học quý giá: chi phí xác minh là rào cản lớn nhất đối với tín hiệu giả. Bot của tôi cần vốn thật để tương tác với hợp đồng thông minh, và chi phí gas là một phần của chi phí xác minh đó. Một tín hiệu rẻ tiền, một tweet từ một tài khoản clone, dễ dàng bị phớt lờ. Nhưng một giao dịch 100 ETH trên Uniswap, với phí gas 0.5 ETH, không thể bị phớt lờ. Tương tự, một tuyên bố qua hãng thông tấn nhà nước về một cuộc tấn công vào một mục tiêu cụ thể, với chi phí chính trị và quân sự khổng lồ, là một tín hiệu đắt đỏ. Chi phí của nó là một phần của chiến lược.
Tôi thấy một sự tương đồng cấu trúc giữa hành động này và một cú 'short squeeze' được dàn dựng bởi một cá voi. Trong crypto, một cá voi có thể mua một lượng lớn một token đang giảm giá, kích hoạt một loạt lệnh stop-loss từ các traders nhỏ lẻ, và đẩy giá lên. Mục tiêu không phải là kiếm tiền từ sự tăng giá ngay lập tức, mà là phá hủy vị thế của những người đang short, tạo ra một động thái buộc họ phải mua lại ở giá cao hơn, và thiết lập một vị thế mạnh mẽ hơn. Đây là 'chiến lược chi phí chìm' để kiểm soát thị trường. Iran đang thực hiện một điều tương tự, nhưng ở quy mô địa chính trị. Họ đang chi một phần nguồn lực quân sự (máy bay không người lái, tình báo) để phá hủy 'vị thế' của Mỹ trong khu vực. Mục tiêu là buộc Mỹ phải tốn thêm chi phí bảo vệ các đồng minh, đánh giá lại hiện diện của họ, và cuối cùng, nhượng bộ trong các cuộc đàm phán hạt nhân.
Phân tích cốt lõi nằm ở hiệu quả của 'chiến dịch short squeeze' này. Hãy nhìn vào ba yếu tố mà tôi đã rút ra từ kinh nghiệm giao dịch của mình: 1) Kích thước vị thế ban đầu: Iran chỉ có vốn quân sự hạn chế so với Mỹ. Họ không thể đánh bại Mỹ trong một cuộc chiến thông thường. Nhưng họ có thể gây ra tổn thất không tương xứng. Máy bay không người lái giá rẻ có thể phá hủy máy bay F-18 trị giá hàng chục triệu đô la. Tỷ lệ rủi ro-lợi nhuận của họ rất tốt. 2) Thanh khoản thị trường: Khu vực Trung Đông là một thị trường thanh khoản thấp cho ảnh hưởng của Mỹ. Sự chú ý của Mỹ đang bị phân tán sang châu Á-Thái Bình Dương và Ukraine. Một cú sốc nhỏ cũng có thể gây ra biến động lớn. Iran đang tận dụng 'sự kém thanh khoản chiến lược' này. 3) Phản ứng của đối thủ: Thiết lập của họ dựa trên giả định rằng Mỹ sẽ phản ứng thái quá hoặc dưới mức. Một phản ứng thái quá (tấn công vào đất liền Iran) sẽ cô lập Mỹ trên trường quốc tế, giống như một 'short squeeze' thất bại khiến người tạo ra nó mất tất cả. Một phản ứng dưới mức (chỉ trích ngoại giao) sẽ làm suy yếu uy tín của Mỹ, giống như khi một cá voi bỏ qua một lệnh nhỏ và thị trường tiếp tục giảm.
Lập trường kỹ thuật của tôi về DeFi từ lâu đã là: APY thanh khoản về cơ bản là một khoản bù đắp cho TVL — khi phần thưởng kết thúc, người dùng thực sự biến mất. Ở đây, uy tín của Mỹ là 'APY' và sự hiện diện quân sự là 'TVL'. Bằng cách liên tục tấn công, Iran đang làm xói mòn 'APY' của Mỹ — chi phí bảo vệ đồng minh. Khi chi phí này trở nên quá cao, đồng minh sẽ tìm kiếm sự bảo vệ khác (TVL giảm), và Mỹ sẽ phải rút lui hoặc đàm phán. Đây là một trò chơi dài hạn, không phải một cuộc tấn công ngắn hạn.
Góc nhìn phản trực giác ở đây là: cuộc tấn công này có thể là một dấu hiệu của sự yếu kém, không phải sức mạnh. Trong giao dịch, một lệnh mua lớn bất ngờ từ một cá voi thường là tín hiệu cho thấy họ đang gặp khó khăn về thanh khoản và cần phải đẩy giá lên để thoát ra. Tương tự, Iran có thể đang chịu áp lực kinh tế nội bộ to lớn từ các lệnh trừng phạt. Họ không thể duy trì một cuộc chiến tiêu hao lâu dài. Họ cần một kết quả nhanh chóng. Do đó, họ đang thực hiện một 'đòn tấn công chiến lược' — một động thái rủi ro cao, lợi nhuận cao — để buộc Mỹ phải nhượng bộ trước khi nền kinh tế của họ sụp đổ hoàn toàn. Họ đang 'all-in' trên tay bài này.
Điểm mù mà hầu hết các nhà phân tích bỏ qua là khả năng 'chơi cờ chứ không phải cờ tướng' của Iran. Họ không cố gắng chiếm lĩnh lãnh thổ. Họ đang cố gắng thay đổi nhận thức. Họ đang tạo ra một câu chuyện về sự bất khả chiến bại và khả năng trừng phạt của họ. Mỗi cuộc tấn công thành công là một dữ liệu điểm cho mô hình rủi ro của các nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách. Nếu họ có thể thuyết phục thị trường rằng họ có khả năng leo thang không kiểm soát, họ có thể 'định giá' các tài sản trong khu vực ở mức thấp hơn, gây áp lực lên Mỹ.
Tôi nhìn lại trải nghiệm của mình trong bear market 2022. Tôi đã bán tất cả altcoin và mua Bitcoin ở mức 20.000 đô la. Đó không phải là một quyết định dễ dàng. Thị trường đang sợ hãi. Mọi người đều nói rằng nó sẽ xuống 10.000 đô la. Nhưng tôi đã thấy cấu trúc: sự sụp đổ của Terra và 3AC đã tạo ra một mức định giá cực kỳ thấp cho Bitcoin, nơi rủi ro phần thưởng có lợi cho người mua. Tôi đã mua khi mọi người đang sợ hãi, và tôi đã bán khi mọi người phấn khích (theo đúng kỷ luật chiến lược ngược dòng của mình). Iran đang cố gắng làm điều ngược lại: họ đang 'bán' sự sợ hãi vào một thị trường đã có sẵn sự lo lắng về sự hiện diện của Mỹ. Họ đang cố gắng 'mua' sự nhượng bộ bằng cách tạo ra một cơn hoảng loạn có kiểm soát.
Tôi đã thấy điều này trong dữ liệu on-chain. Trong 7 ngày qua, một giao thức đã mất 40% LP sau một cuộc tấn công. Tin tức lan truyền nhanh chóng. Mọi người rút tiền. Đó là một phản ứng theo bầy đàn. Nhưng tôi đã chọn ở lại và mua thêm. Tại sao? Bởi vì tổn thất không phải là do cơ bản yếu kém, mà là do một cuộc tấn công có chủ đích. Giao thức có thể tồn tại. Iran đang thực hiện một cuộc tấn công 'có chủ đích' tương tự vào uy tín của Mỹ. Uy tín có thể tồn tại, nhưng nó sẽ bị tổn hại. Và trong ngắn hạn, tổn hại đó sẽ tạo ra một 'cú sốc định giá' mà họ hy vọng sẽ buộc Mỹ phải hành động.
Một điểm khác biệt quan trọng là 'hàng rào' rủi ro. Trong giao dịch, tôi luôn đặt stop-loss. Nếu giao dịch sai, tôi thoát ra với một khoản lỗ nhỏ. Nhưng trong địa chính trị, không có stop-loss. Một khi chiến tranh bắt đầu, nó rất khó dừng lại. Iran đang thực hiện một lệnh không có stop-loss. Họ đang đặt cược toàn bộ tương lai của chế độ vào một ván bài. Đây là sự khác biệt cốt lõi. Nó làm cho tín hiệu của họ trở nên đắt đỏ hơn, nhưng cũng nguy hiểm hơn.
Ở đây, 'thị trường' mà Iran đang giao dịch là nhận thức của Mỹ. Họ đang cố gắng 'chốt lời' bằng cách tạo ra một mức giá mới cho sự can dự của Mỹ. Nếu Mỹ quyết định rời đi, Iran sẽ 'thắng' ván bài này. Nếu Mỹ quyết định ở lại và leo thang, Iran sẽ 'thua' và có thể mất tất cả. Hai kết quả này có thể được phân tích bằng lý thuyết trò chơi, một công cụ mà tôi thường sử dụng để phân tích các tương tác giữa những người chơi lớn. Iran đang thực hiện chiến lược 'gà' (chicken) với Mỹ: ai sẽ là người nhượng bộ trước? Ai sẽ là người 'né' trước?
Trong bối cảnh thị trường giảm hiện tại, bài học từ hành động của Iran càng thêm giá trị. Sống sót quan trọng hơn lợi nhuận. Khi tôi thấy một giao thức đang mất thanh khoản nhanh chóng, tôi không hoảng loạn. Tôi phân tích nguyên nhân. Liệu nó có phải là một cuộc tấn công chớp nhoáng, một vấn đề kỹ thuật, hay một sự mất niềm tin cơ bản? Tương tự, khi Iran tấn công, tôi phân tích tín hiệu của họ. Nó có phải là một cuộc tấn công 'chớp nhoáng' để gửi tín hiệu? Hay nó là một phần của một kế hoạch lớn hơn để đánh bại Mỹ? Tôi nghiêng về giả thuyết đầu tiên: đó là một tín hiệu có chủ đích từ một người chơi yếu hơn đang cố gắng thay đổi động lực của trò chơi.
Một lần nữa, tôi nhấn mạnh: đây là một động thái của người chơi cờ vua, không phải người chơi cờ tướng. Iran không cố gắng 'chiếu tướng' ngay lập tức. Họ đang cố gắng thiết lập một thế trận mà họ có lợi thế về lâu dài. Họ đang 'điều chỉnh' cấu trúc rủi ro trong khu vực. Và, giống như một nhà giao dịch lão luyện, họ đang sử dụng các con số và chi tiết kỹ thuật để làm cho tín hiệu của họ trở nên đáng tin cậy hơn. Việc đề cập đến F-18 là một chi tiết kỹ thuật. Nó cho thấy họ có tình báo chính xác và khả năng tấn công chính xác. Nó nâng cao uy tín của họ.
Kết luận: Iran đang thực hiện một chiến lược 'squeeze' chiến lược. Họ đang tăng chi phí cho Mỹ để duy trì vị thế ở Trung Đông. Mục tiêu dài hạn của họ là buộc Mỹ phải đánh giá lại sự hiện diện của mình. Trong ngắn hạn, tôi dự đoán chúng ta sẽ thấy một loạt các cuộc tấn công nhỏ lẻ, liên tục nhằm vào các mục tiêu có giá trị cao. Họ sẽ không cố gắng chiếm lĩnh lãnh thổ. Họ sẽ tiếp tục 'gửi hóa đơn' cho Mỹ.
Đối với thị trường tài sản kỹ thuật số, tín hiệu này là một yếu tố cần theo dõi. Sự leo thang ở Trung Đông thường thúc đẩy dòng tiền chảy vào tài sản trú ẩn an toàn như Bitcoin. Nhưng tác động trực tiếp thường bị pha loãng bởi các yếu tố vĩ mô khác. Điều quan trọng hơn là theo dõi phản ứng của Mỹ. Một phản ứng mạnh mẽ có thể gây ra một đợt bán tháo ngắn hạn. Một phản ứng yếu ớt có thể củng cố câu chuyện về sự suy yếu của Mỹ, có lợi cho Bitcoin trong dài hạn.
Câu hỏi đặt ra cho tất cả chúng ta là: Khi tín hiệu đã được gửi đi và chi phí đã được trả, liệu 'thị trường' (cộng đồng quốc tế) có định giá lại an ninh khu vực và sự ổn định của đô la Mỹ hay không? Hay tín hiệu này sẽ bị bỏ qua như một biến động ngắn hạn, giống như một cây nến nhỏ trong một khung thời gian lớn? Câu trả lời sẽ phụ thuộc vào hành động tiếp theo của Mỹ, quyết định xem đây là một 'short squeeze' thành công hay một 'lệnh thua lỗ' cho Iran. Và trong khi chờ đợi, tôi sẽ đặt lệnh của mình dựa trên dữ liệu, chứ không phải cảm xúc.