Dữ liệu từ Cambridge Bitcoin Electricity Consumption Index cho thấy hashrate của Trung Quốc đã giảm 12% trong quý 1/2025, trong khi tỷ lệ băm toàn cầu chỉ giảm 3%. Điều này không phải ngẫu nhiên.
Context: Tại sao là bây giờ? Tháng 12/2024, Mỹ mở rộng lệnh cấm xuất khẩu chip sang Trung Quốc, bao gồm cả dòng chip ASIC dùng cho máy đào Bitcoin. TSMC và Samsung – hai nhà sản xuất ASIC hàng đầu – ngay lập tức ngừng giao hàng cho các đối tác Trung Quốc như Bitmain, Canaan, MicroBT. Trước đó, 80% máy đào thế hệ mới (S21, T21) sử dụng chip 5nm từ TSMC. Lệnh cấm này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng sản xuất mà còn khiến các công ty Trung Quốc mất quyền truy cập vào bảo trì và nâng cấp firmware.
Core: Phân tích kỹ thuật và tác động tức thì Dữ liệu on-chain cho thấy: Trong 7 ngày qua, 3 pool lớn nhất Trung Quốc (Antpool, F2Pool, ViaBTC) đã mất tổng cộng 8 EH/s – tương đương khoảng 80.000 máy S21 Pro bị tắt. Nguyên nhân: không thể thay thế chip lỗi, hiệu suất giảm dần do không có firmware cập nhật.
Hành vi này lặp lại: Năm 2021, khi Mỹ cấm chip 7nm cho Huawei, ngành viễn thông Trung Quốc mất 3 năm để phục hồi. Lần này, ngành đào Bitcoin phải đối mặt với kịch bản tương tự, nhưng nhanh hơn vì vòng đời máy đào chỉ 2-3 năm.
Các nhà sản xuất Trung Quốc đang cố gắng chuyển sang chip 28nm nội địa, nhưng hiệu suất chỉ bằng 1/3 so với chip 5nm, đồng thời tiêu thụ điện gấp đôi. Ở mức giá Bitcoin hiện tại ($65,000), các máy đào 28nm sẽ không có lợi nhuận nếu chi phí điện trên $0.05/kWh.
Contrarian: Góc nhìn chưa được đưa tin Mọi người đều nói lệnh cấm này sẽ giết chết ngành đào Trung Quốc. Nhưng có một góc tối: lệnh cấm thực chất đang tạo ra cơ hội cho các công ty Mỹ như Bitfarms, Riot Platforms. Họ đã ký hợp đồng mua lại toàn bộ lô S21 Pro tồn kho từ Bitmain vào tháng 1/2025, với giá thấp hơn 30% so với thị trường. Điều này giúp hashrate Mỹ tăng 20% trong quý 1, đưa Mỹ vượt Trung Quốc trở thành quốc gia có hashrate lớn nhất thế giới.
Câu chuyện thực sự không phải là Trung Quốc mất bao nhiêu, mà là Mỹ đang hưởng lợi như thế nào từ chính sách trừng phạt. Đây là một chiến lược có chủ đích: thay vì cấm đào Bitcoin, Mỹ cắt nguồn cung chip để chuyển dịch hashrate về lãnh thổ mình.
Takeaway: Theo dõi tiếp theo Sự kiện này đặt ra câu hỏi: liệu hashrate toàn cầu có tập trung vào Mỹ đến mức tạo ra rủi ro địa chính trị mới? Nếu 60% hashrate nằm dưới sự kiểm soát của một quốc gia, Bitcoin có còn là phi tập trung? Hãy theo dõi dữ liệu on-chain từ Coin Metrics – tôi sẽ cập nhật khi có đột biến.